4 hafta önce · Serap Bilgen · 0 yorum
Panik Atağa Farklı Perspektiflerden Bakış
1. Nörobilimsel yerden: “Tehlike var” diyen bir sistem
Panik atak anında aslında olan şey çok temel:
- Amigdala aşırı aktive olur (tehlike algısı)
- Prefrontal korteks devre dışı kalır (mantık zayıflar)
- Otonom sinir sistemi (özellikle sempatik sistem) alarm verir
Yani beden şunu söyler:
👉 “Şu anda hayatta kalmam gerekiyor.”
Ama burada kritik nokta şu:
Ortada gerçek bir dış tehdit yoktur.
Bu bize şunu gösterir:
👉 Sistem, geçmişteki tehlikeyi ve zihinde olan başka bir tehdidi şimdiye taşıyordur.
Ama zihin ortada gerçek bir tehdit olmayınca beden duyumlarını yanlış yorumlayarak bu defa “Bana, bedenime kötü bir şey oluyor” şeklinde yorumlar.
2. Somatik / bedensel yerden: Bastırılınanın ortaya çıkışı ve yükselişi
Beden hiçbir şeyi unutmaz. Söylenemeyen, yaşanamayan, ifade edilemeyen şeyler…
Bedende tutulur.
Panik atak anında ortaya çıkan belirtiler:
- Kalp çarpıntısı
- Nefes darlığı
- Göğüste sıkışma
- Baş dönmesi
Bunlar sadece “semptom” değil. Aslında;
👉 Yükselen ama düzenlenemeyen bir duygu dalgasının bedensel duyumlarıdır.
Somatik perspektiften panik atak şu olabilir:
- Tutulmuş bir korkunun boşalımı
- Bastırılmış öfkenin bedensel aktivasyonu
- Yutulmuş bir “hayır”ın patlaması
- Regüle edilemeyen bir ayrılık kaygısı
- Taşınamayan bir yalnızlık hissi
Yani beden şunu der:
👉 “Artık bunu tek başıma taşıyamıyorum.”
3. Psikosomatik açıdan: Zihin söyleyemedi, beden söyledi
Her duygu, aslında anlaşılmak ve ifade edilmek ister.
Psikosomatik perspektifte panik atak:
👉 Temsile dönüşememiş duygunun bedende ortaya çıkmasıdır.
Yani, duygu;
- Düşünceye dönüşememiştir.
- Söze dökülememiştir.
- İlişkide yer bulamamıştır.
Ve bu durumda beden devreye girer.
Özellikle:
- Duygularını tanımlamakta zorlanan
- Hep güçlü kalmaya çalışan
- Duygu farkındalığı düşük bireyler
- Kendi ihtiyaçlarını geri plana atan kişilerde
duygu zihinde değil, sadece bedende yaşanır.
Bu anlamda panik atak:
👉 “Söze dökülemeyen bir deneyimin bedensel anlatımıdır.”
4. Nesne ilişkileri perspektifi: İçsel yalnızlık ve regülasyon krizi
Panik atak, çoğu zaman sadece “korku” değildir.
👉 İçsel olarak yalnız kalmanın yarattığı regülasyon çöküşüdür.
Nesne ilişkileri açısından bakarsak:
🔹 İçsel nesne yetersizliği
Hepimizin içinde zamanla oluşan bir yapı vardır:
Sakinleştiren, yatıştıran, düzenleyen bir iç ses.
Panik atakta kişinin içinde:
- Sakinleştiren
- Tutabilen
- Regüle eden bir “iyi nesne” yeterince yerleşmemiştir.
Bu durumda stres anında kişi:
👉 Kendi kendini yatıştıramaz.
Ve panik başlar.
🔹 Ayrılık / terk edilme izi
Panik atak çok sık şu anlarla ilişkilidir:
- Ayrılıklar
- Belirsizlikler
- Kontrol kaybı
- Bağlanma figüründen, güvende hissedilen birinden uzaklaşma
Çünkü derinde şu duygu tetiklenir:
👉 “Tek başımayım ve bu tehlikeli.”
Panik atak anı, bebeklikteki regüle edilemeyen yoğun duyguların, bakım veren tarafından kapsanamamasının yeniden hissedilmesi,
Sanki kişinin içindeki tutan yapının bir anlığına çöktüğü bir an gibidir.
Duygular taşar, zihin toparlayamaz, beden yoğunlaşır ve kişi parçalanıyor gibi hisseder.
Bu yüzden panik atakta sık gelen duygu:
- “Öleceğim”
- “Kontrolümü kaybediyorum”
- “Deliriyorum”
Aslında bu;
👉 “Dağılıyorum ve kimse beni tutmuyor” deneyimidir.
5. Peki Panik Atak Ne Söyler? Bu Neyin Çığlığı?
Hepsini birleştirirsek panik atak şunların çığlığı olabilir:
🧷 “Beni tut”
•Regülasyon ihtiyacı
•İçsel yalnızlık
🧷 “Beni duy”
•İfade edilemeyen duygular
•Bastırılmış deneyimler
🧷 “Bunu tek başıma taşıyamıyorum”
•Aşırı yüklenmiş sinir sistemi
•İşlenmemiş travmatik izler
🧷 “Kontrol edemediğim bir şey var”
•Yaşamda sıkışmışlık
•Bastırılmış çatışma
🧷 “Bir şey değişmeli”
👉 “Duygularım çok yoğun, ama onları tek başıma düzenleyemiyorum.”
Ve bu ses, bastırılması gereken değil…
artık duyulması gereken bir sestir.
Çünkü iyileşme, o sesi gerçekten duymakla başlar.
***İçerik bilgilendirme amaçlıdır.
Kategoriler: Psikolojik Sorunlar
