6 yıl önce · Serap Bilgen · 0 yorum

Duyguların Ağrı Üzerindeki Etkileri

Acı, bedeninizin size bir şeylerin yolunda gitmediğini bildirmenin bir yoludur. Zonklama, ağrı ya da karıncalanma şeklinde olabilir. Kısa süreli (akut) ya da uzun süreli (kronik) olabilir. Ancak aynı yaralanmaya sahip iki kişiden ağrılarının şiddetini puanlamalarını istediğinizde muhtemelen farklı ağrı puanları vereceklerdir.

Bazı ağrılar, gerçek doku hasarının meydana geldiği yerde fizikseldir. Ancak ruhsal durum ve kişilik özellikleri de ağrının şiddetini belirlemeye yardımcı olur; kaygı, depresyon ve negatif olma gibi durumlar, ağrının şiddetinin derecesinde rol oynamaktadır.

Kaygılanmak ağrıyı nasıl etkiler?

Zaman zaman kaygı hissetmek normaldir, ancak kaygınız çok yoğunsa ya da endişe, dehşet, korku ve kaygı duygularınız olduğunda, bu duygular ağrıyı daha yoğun hissetmenize neden olur. Çalışmalar, kaygının ağrıyı arttırdığını göstermektedir. Bunun bir nedeni anksiyete ve kronik ağrının beyinde benzer bir yolak paylaşıyor olmasıdır. Ağustos 2016’da yapılan hayvan çalışmasına göre, stres esnasında salınan peptit nörotransmitterlerinden birinin, kronik ağrı durumunda da salındığı gösterilmiştir. Bu nörotransmitter, ayrıca ağrı hassasiyetini arttırır.

Başka bir sebep de vücudunuz acıya tepki verdiğinde, savaş ya da kaç moduna girer; kalp atış hızınız ve kan basıncınız artar ve kas gerginliği yaşayabilirsiniz. Bu tepki, vücudun hayatta kalmak için kullandığı doğal ve yararlı bir tepkidir. Ancak kronik ağrısı olan kişiler için kaygı hissetmek, bu sürekli stres ve alarm durumuna katkıda bulunabilir.

Endişeli bir kişi, ağrıya odaklanma ve ağrının nedeni hakkında düşünme eğiliminde olabilir. Durumunuzla ilgili her şeyi araştırmak ağrıyı daha da şiddetli hissetmenize neden olabilir, özellikle kendinizi olmadığınızda bir rahatsızlığınız olduğuna ikna ederseniz, ağrınız kötüleşebilir.

Kaygının ağrıyı arttırma üzerindeki etkilerinin tersine, olumlu duygusal durumlar da genellikle ağrıyı azaltır. Beyindeki ödül merkezinin aktivasyonu ağrıyı azaltır. Bu ne anlama gelir? Keyif veren aktiviteler yaptığınızda –hobiler, sanatsal aktiviteler, egzersiz gibi- ağrı hafifler.

Depresyon da artan ağrı ile bağlantılıdır. Depresyonun ağrıyı etkilemesinin bir nedeni, tıpkı anksiyetede olduğu gibi ağrı ile beyinde benzer bir yolağı paylaşmaları olabilir. Diğer bir neden de depresyonun sağlıklı alışkanlıkları bozmasıdır. Depresyondaki insanlar; egzersiz yapmayı, sağlıklı yemek yemeyi ve yeterince uyumayı bırakabilir. Bunların hepsi artan ağrı ile ilişkili olabilir.

Depresyonun ağrıyı etkilemesi gibi ağrı da depresyonu etkileyebilir. Ağrı nedeniyle, sağlıklıyken yaptığınız aktiviteleri yapamamanız duygu durumunuzu olumsuz etkileyebilir.

Negatif düşünceler ağrıyı şiddetlendirebilir. Negatif düşünme eğiliminde olan insanlar, pozitif düşünme eğiliminde olan insanlardan daha yüksek fiziksel semptomlara sahip olma eğilimindedir. Bunun nedeni; negatif düşünme eğiliminde olan insanların bir şeye –ağrıya-  aşırı bir şekilde odaklanma eğiliminde olmaları olabilir. Ağrıya ve bedensel duyumlara odaklandıkça ağrı daha şiddetli hissedilir.

Ağrıyla İlgili Bazı Araştırmalar

Çalışmalar, travma sonrası stres bozukluğu olan kişilerde kronik ağrının oldukça yaygın olduğunu göstermektedir.  EMDR ile travmaları çalışmanın stresi ve ağrıyı hafiflettiğine yönelik çalışmalar mevcuttur.

Fibromiyalji tanısı olan kadınlar arasında yapılan bir çalışmada, öfkeyi bastırmanın, gün sonunda daha yüksek düzeyde ağrıya neden olduğu; öfkeyi ifade etmenin ise ağrıyı daha düşük düzeyde hissetmeyi sağladığı gösterilmiştir.

Öfke bastırma üzerine yapılan deneysel çalışmalar, öfkeyi uygun yolla ifade edememenin ağrıyı şiddetlendirdiğini göstermektedir.

Duyguları ifade edecek kelimelerin olmaması anlamına gelen aleksitimi, kişinin duygularını tanımlama ve duyguları arasında ayrım yapma zorluğunu ifade eder. Bu kişiler, hissettikleri duygularını fark edemez ve anlamlandıramazlar. Aleksitimisi olan kişiler; öfkeli ya da üzgün hissetmek yerine kas ağrısı, bağırsak bozuklukları ya da nedeni tespit edilemeyen fiziksel başka semptomlar yaşarlar. Aleksitimisi olanlarda, bel ağrısı ve fibromiyalji görülme ihtimali yüksektir.

Kronik ağrısı olan kişilerde, bağlanma stilleri açısından ağrı algısının araştırıldığı bir çalışmada güvenli bağlanan hastaların güvensiz bağlanan hastalara göre daha az ağrı hissetikleri; durumu felaket olarak algılama eğilimlerinin daha düşük olduğu ve güvensiz bağlanan grubun aksine ağrıyı tehdit yerine bir zorluk olarak gördükleri gösterilmiştir.

Ağrıyı yatıştırabilecek yollar

Egzersiz, iyi hissetmemizi sağlayan endorfinin salınmasını sağlayarak stres, kaygı ve ağrıyı azaltmaya yardımcı olabilir. Yürümek kadar basit bir aktivite bile ruh halinizi iyileştirmeye ve ağrıyı azaltmaya yardımcı olabilir. Tabiki yeni bir egzersiz programına başlamadan önce doktorunuzla konuşmayı ihmal etmeyin.

Nazik bir masaj, uzun bir banyo; daha iyi hissetmenize; rahatlamanıza ve kaygınızın yatışmasına yardımcı olabilir.

Kendinize, ihtiyacınız olan ilgi, destek ve şefkati verme konusunda cömert davranın. İlgi, destek ve şefkat bizi yatıştırır; öyleyse bunu bir başkasından beklemek yerine neden kendi kendimize sunmayalım?

Ağrınız; kaygı, korku ya da depresyon ile daha kötüleşirse, terapi almayı düşünün. Terapi, hem psikolojik olarak sizi güçlendirir; kaygı ve stresle daha iyi baş etmeyle ilgili beceriler geliştirirsiniz hem de ağrıyla ilgili yaşantılarınızı çalışmak ağrılarınızın hafiflemesine yardımcı olabilir. Araştırmalar, EMDR Terapisinin fibromiyalji ve migren ağrılarını hafiflettiğini göstermektedir.

Referanslar 

Mark A. Lumley, Jay L. Cohen, George S. Borszcz, Annmarie Cano, Alison M. Radcliffe, Laura S. Porter, Howard Schubiner and Francis J. Keefe. 2011. Pain and Emotion: A Biopsychosocial Review of Recent Research.

 

*Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için lütfen doktorunuza başvurunuz.

 

Etiketler: ağrı, ağrı emdr, ağrı emdr terapisi, ağrıyı yatıştırabilecek yollar, aleksitimi, anksiyete ağrıyı nasıl etkiler, anksiyete ve ağrı, depresyon ve ağrı, fibromiyalji, fibromiyalji emdr, migren, migren emdr Kategoriler: Genel