6 yıl önce · Serap Bilgen · 0 yorum

Terapide Neden Çocukluğa İnilir?

Bugünkü sorunlarımızı çözmek için terapide neden geçmişe bakmak gerekir?

Çünkü, birer anı olan geçmiş yaşantılarımız şimdiki sorunlarımızın kaynağını oluşturur.

Bizi duygusal olarak etkileyen olaylar, duygusal olarak bizi etkilememiş nötr anılara göre belleğimize farklı şekilde depolanırlar. Bu nedenle, örneğin siz, sizin için önemli olan bir çocukluk anısını parça parça görüntüler ve tüm duygularıyla hatırlarsınız ancak 6 gün önce ne yediğinizi çoğunlukla hatırlamazsınız. Duygusal olarak bizi etkilemiş travmatik nitelikte olumsuz anılara, belleğe farklı depolanmaları nedeniyle “işlenmemiş anılar” diyoruz. İşlenmemiş anılar; şimdiki rahatsız edici duyguların, düşüncelerin, davranışların ve tekrarlayan ilişki örüntülerinin kaynağıdır. Geçmiş deneyimlerimizle oluşan anı ağlarımız belirli bir şekilde düşünmemize ve belirli bir şekilde hissetmemize neden olarak kişilik özelliklerimizi ve tercihlerimizi oluşturur.

Şimdiye ait bazı duygu, davranış ve tepkilerimiz, geçmişte yaşadığımız deneyimlerimizden kaynaklanır ve bazen şimdinin gerçekliğine uygun olmaz, bazen de gerçekliğe uygun olsa da yoğunluk açısından uymaz, aşırı yoğun duygular hissedilir.  Bu dile şöyle yansır:

‘Mantıken öyle hissetmemem gerektiğini biliyorum ama değersiz hissediyorum’

‘Mantıklı düşününce öyle olmadığını biliyorum ama içten içe yetersiz hissediyorum’

‘Neden bile bile aynı hataları yapmaya devam ediyorum, anlamıyorum’

‘Yanlış yaptığımı biliyorum ama kendimi böyle yapmaktan alıkoyamıyorum’

‘Böyle davranmamaya kararlıydım, ama engelleyemiyorum’

‘Düşününce mantıksız biliyorum ama hislerim daha farklı şeyler söylüyor’ v.b.

Bazı durumlarda, düşüncenizin ve hissinizin, olayı düşündüğünüzde mantıksız olduğunu bilirsiniz ancak içsel olarak hissettiğiniz şeye engel olamazsınız. İşte, böyle durumlarda, aslında geçmişteki başka bir ana tepki veriyor olursunuz. Tepkiniz, duygunuz, beden duyumlarınız geçmişte benzer hissettiğiniz anı ağınızdan etkilenir ve tepkiniz, geçmişte donmuş olarak kalan, sizi geçmişte çok etkilemiş olan bir anı ağına aittir.

Bazı kötü anılar zihnimiz tarafından kendiliğinden işlenir, bazıları ise işlenmez ve müdahale gerektirir. Geçmişte korktuğunuz, üzüldüğünüz, kaygılandığınız ya da öfkelendiğiniz bir yaşantınız aklınıza geldiğinde hala sizi benzer şekilde etkilemeye devam ediyorsa (hala öfkelendiriyorsa, korkutuyorsa, acı veriyorsa ya da kaygılandırıyorsa) bu anınız işlenmemiş -travmatik- demektir.

Anı bizi etkilemediğinde ise anıyı hatırlarız ama duygu olarak yoğun hissetmeyiz, bizi etkilemiyordur. Örneğin, geçmişte yaşadığınız bir olaya o zaman çok üzülmüş olduğunuzu hatırlayabilirsiniz ama şimdi bu duyguyu hissetmezsiniz ya da o zamanlar çok korktuğunuzu hatırlarsınız ancak şimdi hatırladığınızda, durum sizi korkutmuyordur. Bu anılar sizin işlenmiş anılarınızdır, sizi şimdi travmatize etmez; günlük yaşantınız, duygularınız ya da düşünceleriniz üzerinde bozucu etkileri yoktur. Anıları EMDR ile işlediğimizde de bu örnekteki gibi olur; olayı hatırlarsınız ama artık sizi etkilemez, duygu yoğunluğu hissetmezsiniz.

Bilinçdışında işlenmemiş anısı olmayan insan yoktur. Bir kişi, çok başarılı olabilir yine de özgüven, utanç, suçluluk, değersizlik, çaresizlik boşluk ya da kaygı gibi duygularla mücadele içinde olabilir.

Kimse, bize çocukluğunda yaşadığı utanç, alay edilme gibi durumlarla başvurmuyor. Başvurular, şimdiki zamanda gerçekleşen bir olay ya da durumla ilgili oluyor. Ancak, şimdi hissettiğimiz olumsuz duygu ve düşüncelerimizin kökleri geçmiştedir. Şimdiki zamanda olan olaylar; benzer duygu ve benzer olumsuz düşüncelerimize ait işlenmemiş anıları tetikler. Bu anılar, terapi ile çalışılarak işlenmedikçe, her tetiklendiklerinde olumsuz duygu ve düşünceler, pekişerek devam ederler ve kontrolü ele geçirirler.

Yetersizim, yeterince iyi değilim, aptalım, değersizim, başarısızım, başaramam, utanç vericiyim, kusurluyum, yalnızım ve hep yalnız kalacağım, terk edileceğim, güvende değilim, kontrol bende değil, güçsüzüm, çaresizim, zayıfım, acizim, suçluyum, kötü biriyim… Kendilikle ilgili bu olumsuz inanışlardan biri ya da bazıları sizde olabilir ve bazı durumlarda tetiklenir. Mantıken öyle olmadığının farkında olabilirsiniz ancak bu farkında olma durumu bile böyle hissetmenize engel olamaz. İşte bu durumlarda EMDR Terapisi ile çalışmak kişinin yaşamında muazzam değişime yol açar.

EMDR ile, içinizdeki çocukla bağlantı kurar, onun sesini duyar, yaralarına dokunur, onu yatıştırır ve iyileştirirsiniz. Geçmişin yaraları sarılır, karşılanmamış ihtiyaçlar karşılanır ve yeni bir hikaye yaratılır.

Yazının devamı niteliğinde olan Geçmişin Şimdiye Etkisi başlıklı yazıyı okumak için başlığı tıklayınız. 

Etiketler: bilinçdışı anı emdr, çocukluğa inmek terapi, EMDR, EMDR Terapisi, geçmiş anılar emdr, işlenmemiş anı, Terapide çocukluğa gitmek, terapide çocukluğa inmek, terapide neden çocukluğa inilir Kategoriler: EMDR, Genel