6 yıl önce · Serap Bilgen · 0 yorum

Geçmişin Şimdiye Etkisi ve EMDR

Şimdi ya da gelecek yoktur. Yalnızca, tekrar tekrar ve şimdide gerçekleşen bir geçmiş vardır.

Geçmiş durmadan şimdi tekrarlanır.

Geçmişe dönüp çocukluğunuza baktığınızda, bazı anıların, sizi, hala çok rahatsız ettiğini, anıya ait yoğun duygularınızı, olumsuz düşüncelerinizi ve hatta bedeninizde bile bazı rahatsız edici belirtiler olduğunu fark edebilirsiniz.

EMDR perspektifden, bu anılar uygun bir şekilde işlenmeden belleğe depolanmıştır ve şimdiki yaşamınızda bir takım sıkıntılar yaşamanıza neden olur. İşlenmeyen anıların duyguları ve olumsuz düşünceleri şu anki güncel yaşadığınız olaylara karışır ve şu anki olaya uymayacak düzeyde yoğun duygular yaşamanıza, uygunsuz ve aşırı tepkiler vermenize neden olur. İşlevsel olmayan şekilde depolanmış bu anılar, olay esnasında hissedilen duygu, düşünce ve bedensel duyumları halen içermektedir. Olay hatırlandığında sizi hala rahatsız ettiğini fark edersiniz.

Kişiler, mantıklı düşündüklerinde; yetersiz, değersiz, güçsüz, sevilmiyor hissetmemeleri gerektiğini bilirler ama derinde yetersiz, değersiz güçsüz ya da sevilmiyor hissederler. Yani, geçmiş şimdidedir. Şimdiyi bozan bu kayıtlar, EMDR Terapisi ile işlendiğinde kişi özgürleşir. EMDR, beyin temelli bir terapidir ve diğer terapilere göre çok daha hızlı bir değişim sağlar. Ayrıca, görüntüler, duygular, düşünceler ve beden kayıtları olmak üzere dört boyuttan çalıştığı için değişim muazzam ve derin olur. Rahatsız edici görüntüler silikleşir, anı ile ilgili olumsuz düşünceler olumluya evrilir, rahatsız edici duygular ve bedensel duyumlar gider. Depolanmış anılar değiştikçe kişinin kendiyle ilgili olumsuz inanışları, davranışları, tercihleri ve ilişkileri değişime uğrar. Dolayısıyla, kişi dönüşür.

Diyelim ki iş yerinde haksızlığa uğradınız ve kendinizi savunamadınız. Bu konuyla ilgili düşünür, yakınlarınıza anlatır, üstüne rüya görürsünüz; bu olayı zihniniz işler ve olay artık sizi etkilememeye başlar. Bu olaydan bir şeyler öğrenirsiniz ve gelecekte benzer bir olayla karşılaştığınızda daha deneyimli olursunuz, dolayısıyla daha etkili bir şekilde davranabilirsiniz. Ancak, durum travma boyutunda olduğunda bilgi işleme sisteminiz uygun çalışmaz ve anı işlenemez. Olaya ait görüntüler, sesler, kokular, duygular, düşünceler ve bedensel duyumlar olduğu haliyle depolanır ve üzerinden zaman geçse de sizi aynı boyutta rahatsız etmeye devam eder ve zihninize kontrolsüz bir şekilde görüntüler gelir. Bunlara flashback denir. Hatta, bu durum, rüyalarınıza kabus olarak yansır. Zihin bunu işlemeye çalışır ancak yapamaz. Anı parçalar halinde  –görüntü kareleri, duygular, düşünceler, bedensel duyumlar- zamanda donmuş ve sinir sisteminde kilitli kalmıştır.

İlkokul döneminde utanç duygusunu yaşamayan birey yoktur. Aile içerisinde yaşamasa bile okul ortamında maruz kalma ihtimali yüksektir. Bu anılar farkında olmasak da çoğunlukla bugünümüze etki eden yaşantılardır. Ergenlik dönemi de erken çocukluk dönemi gibi çok hassas bir dönemdir. Alaya alınmak ve utanç duymak yaşam boyu devam eden derin izler bırakabilir. Utanç ve suçluluk duyguları terapide en çok karşılaştığımız ve çalıştığımız duygulardandır.

Anı ağları birbirleriyle bağlantılıdır. Siz anıyı henüz hatırlamıyor olsanız bile EMDR esnasında çift yönlü uyarımın etkisiyle zihinde olmayan anılar hatırlanır ya da anılarla ilgili bağlantı kuramıyor olsanız da terapi esnasında o bağlantıları kurduğunuzu görürsünüz ve anıları işledikçe, rahatsız edici semptomlarınızın azaldığını fark edersiniz.

Erken çocukluk dönemine ait bağlanmayla ilgili yaşantılarımız, şimdiki ilişki tarzımızı ve bazı özelliklere sahip kişilere çekim hissetmemizin de bir nedenidir. Terapi ile kişiler sağlıksız ilişki seçimlerini ve ilişki senaryolarını değiştirebilirler.

Bugünlerde sizi rahatsız eden ve dengenizi bozan bir şey fark ettiniz diyelim. Şu anki durumunuza ait duygular ve kendinizle ilgili olumsuz düşünceleriniz, geçmiş anı ağlarınızla bağlantı kurar ve bu anı ağına ait rahatsız edici duygular, bedensel duyumlar ve kendinizle ilgili olumsuz inançlar tetiklenir ve şimdiki olayın algısı bozulur. Belleğimizde yer alan geçmişe ait işlenmemiş anılar, şimdiki tepkilerimize neden olur. İşle, aileyle ya da çevreyle ilgili herhangi bir konuda aşırı bir tepki veriyorsanız, çoğunlukla buna işlenmemiş bir anınız neden olur.

Erken çocukluk dönemine ait fiziksel, cinsel ya da duygusal istismar ve ihmal olduğunda bu kişiler genellikle çocukluk dönemine ait bir şey hatırlamadıklarını söylerler. Yaşanan travma, çocukluğa ait diğer anılara erişimi engellemektedir. Travmatik anı, EMDR ile işlendikçe çağrışım alanına erişim artar. Bunun sonucunda, çalışılan dönem ya da durumla ilgili sadece olumsuz deneyimler değil pozitif anılar da hatırlanmaya başlanır ve hatırlanan resim genişler. Bu şekilde, kişiler çocukluklarına dair daha önce travmatik durumun bloke etmesi nedeniyle hatırlamadıkları pozitif yaşantıları hatırlamaya başlarlar. Bu durumun EMDR’nin en güçlü yönlerinden biri olduğunu düşünüyorum. Kişinin çocukluğuna dair anılarına erişmesi ve mutlu, pozitif anıların hatırlanması, kişinin kendilik algısını otomatik olarak değiştirir.

EMDR ile anı işlendikçe anıyla ilgili görüntüler, duygular, düşünceler ve bedensel duyumlar bilinçdışından bilince çıkar. EMDR ile anının işlenmesinden sonra anıya ait görüntüler bulanıklaşabilir, silikleşebilir bazen de kişiler zorlasalar da görüntüyü zihinlerine getiremediklerini ifade ederler. Bu durum anıya duyarsızlaşma olarak adlandırılır.

EMDR ile taciz, tecavüz ya da saldırı anı çalışıldıktan sonra kişi, olayı panik, korku, utanç ya da suçluluk hissetmeden hatırlayabilir duruma gelir. Anıya ait otomatik ve sürekli bir şekilde zihne gelen rahatsız edici görüntüler, EMDR uygulandıktan sonra zihne gelmemeye başlar.

EMDR ile soruna yol açan anılar işlenip dönüştükten sonra kişi, daha önce yapamadığı davranışları kendiliğinden yapmaya başlar.

 

***Sayfa içeriği bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için lütfen hekimize başvurunuz.

Etiketler: duygusal istismar, EMDR Terapisi, erken çocukluk dönemi, fiziksel ve cinsel istismar, geçmişin şimdiye etkisi, işlenmeyen anılar, Online EMDR, Online EMDR Terapisi, travma, travma emdr, travmatik anı Kategoriler: EMDR