7 yıl önce · Serap Bilgen · 0 yorum

EMDR’nin Acı Anılar Üzerindeki Etkisi Nedir?

EMDR; Eye Movement Desensitization and Reprocessing kelimelerinin baş harflerinin kısaltmasıdır. Türkçede Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme anlamına gelir.

EMDR; özellikle travmatik ve örseleyici yaşam deneyimleriyle çalışmada kullanılan yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır. Uygulama sırasında göz hareketleri, işitsel ya da dokunsal uyaranlar gibi çift yönlü uyarımlardan yararlanılır.

EMDR’nin nasıl etki gösterdiğini açıklamaya yönelik farklı bilimsel modeller bulunmaktadır. Etki mekanizmasıyla ilgili araştırmalar günümüzde de devam etmektedir.

EMDR’nin amacı geçmişi silmek değil, geçmişte kalan bir yaşantının bugün üzerindeki etkisini çalışmaktır.

EMDR’nin belki de en çok yanlış anlaşılan taraflarından biri budur.

EMDR anı silme yöntemi değildir.

Geçmişte yaşadığımız bir olay hayat hikayemizin bir parçasıdır. Ama bir olayın hatırlanıyor olmasıyla, o olayı her hatırladığımızda aynı yoğun duyguyu yeniden yaşamak aynı şey değildir. Travmatik veya örseleyici yaşantılarla çalışırken amaç kişinin geçmişini unutması değildir. Üzerinde çalışılan yaşantıyla ilişkili düşünceler, duygular ve bedensel tepkiler ele alınır. Bazen kişinin geçmişiyle ilgili perspektifinde değişiklikler olabilir. Daha önce fark etmediği bağlantıları fark edebilir, olayın kendisi veya kendisiyle ilgili farklı bir bakış açısı geliştirebilir. Olayla ilgili duygu yükü azalabilir ve olayın anlamı değişebilir.

Peki EMDR sonrasında anılar silinir mi?

Hayır. EMDR hafıza kaybına neden olan veya kişinin geçmişini silen bir uygulama değildir. Kişi yaşadığı olayı hatırlamaya devam eder. Ancak EMDR ve çalışma belleği üzerine yapılan araştırmalarda, belirli koşullarda rahatsız edici anılara ait görüntülerin canlılığında ve bu görüntülere eşlik eden duygusal yoğunlukta azalma görülebildiğine ilişkin bulgular bulunmaktadır. Bu nedenle bazı kişiler, üzerinde çalışılan anıyı daha uzak, daha az canlı veya daha az yoğun hatırladıklarını ifade edebilirler. Ancak bunun her kişide ve her anıda aynı biçimde gerçekleşeceğini söylemek mümkün değildir. Temel mesele anının silinmesi ya da anıyı hiç hatırlamamak değildir. Mesele, geçmişte yaşanan bir deneyimin bugünümüzde nasıl bir yer tuttuğudur. Bazen yıllar önce yaşadığımız bir olay bugünkü ilişkilerimizi, kendimizle ilgili düşüncelerimizi veya belirli durumlarda verdiğimiz tepkileri etkileyebilir. Bu bağlantıları fark etmek, geçmişte yaşananlarla bugün yaşananlar arasındaki ilişkiye farklı bir yerden bakabilmemize alan açabilir. Zihnin geçmişle şimdiyi ayırt etmesini sağlayabilir.

Geçmiş Anıları Çalışmak Şimdiki Yaşantımızı Nasıl Etkileyebilir?

Kendimizle ve dünyayla ilgili bakış açımız yalnızca bugün yaşadıklarımızla oluşmaz. Geçmiş deneyimlerimiz; kendimiz, diğer insanlar ve dünya hakkında geliştirdiğimiz düşüncelerde etkili olabilir. Örneğin;

Çocuklukta tekrar tekrar eleştirilen bir kişi zaman içerisinde “Yeterince iyi değilim.” inancını geliştirmiş olabilir.

Terk edilme yaşantıları olan biri “Nasıl olsa sonunda herkes gider.” diye düşünebilir.

Güveninin kırıldığı deneyimler yaşayan biri ise “Kimseye güvenemem.” inancını taşıyor olabilir.

Yaşanan olaylar geçmişte kalmış olsa bile bu düşünceler bazen bugünkü ilişkilerde veya benzer durumlarla karşılaşıldığında yeniden ortaya çıkabilir. EMDR çalışmalarında kişinin bugünkü zorlanmalarıyla ilişkili geçmiş yaşantıları, bu yaşantılarla bağlantılı duygu, düşünce, bedensel tepkiler ve kendisiyle ilgili inançlar üzerinde çalışılır. Bu süreç kişinin geçmiş deneyimlerinin bugününü nasıl etkilediğini fark etmesine ve yaşadıklarını farklı bir biçimde anlamlandırmasına alan açabilir. Araştırmalar EMDR’nin özellikle travmatik anılarla ilişkili duygusal yoğunluk ve görüntülerin canlılığı üzerindeki etkilerini incelemektedir. EMDR’nin travma ve travma sonrası stres belirtileri konusunda kullanımına ilişkin geniş bir bilimsel literatür bulunmaktadır.

Bununla birlikte EMDR’nin etki mekanizmasını yalnızca beynin sağ ve sol yarımküreleri arasındaki iletişimle ya da beynin “doğal iyileşme mekanizmasının harekete geçirilmesiyle” açıklamak yeterli değildir. EMDR’nin hangi mekanizmalar üzerinden etki gösterdiğine ilişkin farklı bilimsel açıklamalar bulunmaktadır ve bu konudaki araştırmalar devam etmektedir.

EMDR Hangi Konularda Araştırılmıştır?

EMDR ilk olarak travmatik yaşantılar ve travma sonrası stres belirtileriyle çalışmak amacıyla geliştirilmiştir. Günümüzde EMDR’nin özellikle travma sonrası stres belirtileri üzerindeki etkinliğini destekleyen geniş bir bilimsel literatür bulunmaktadır. Bunun yanında EMDR’nin kaygı, fobiler ve farklı psikolojik güçlüklerdeki kullanımını inceleyen çalışmalar da bulunmaktadır. Ancak bir yöntemin belirli bir konuda araştırılmış olması, her kişi için uygun olduğu veya herkeste aynı sonucu oluşturacağı anlamına gelmez. Kişinin yaşadığı güçlüğün niteliği, ihtiyaçları, yaşam öyküsü ve üzerinde çalışılacak konu değerlendirilerek kullanılacak yöntem belirlenmelidir. Danışmanlık sürecinde ise kişinin ihtiyaçları ve ele alınan konu doğrultusunda uygun olduğunda EMDR yönteminden yararlanılabilir.

Geçmişte Yaşananlar Neden Bugünü Etkileyebilir?

Bazen yaşadığımız bir olay biter ama bizde bıraktığı anlam devam eder.

Bir kayıp…

Bir ayrılık…

Terk edilmek…

Reddedilmek…

Güvenimizin kırılması…

Çocuklukta yaşadığımız utandırıcı ya da korkutucu bir deneyim…

Bazen üzerinden yıllar geçse bile benzer bir durumla karşılaştığımızda eski bir duygu yeniden ortaya çıkabilir. Bazen neden bu kadar etkilendiğimizi anlamakta bile zorlanırız. “Bunun bu kadar etkilenilecek neyi var?” diye düşünürüz. Ama bazen bugün verdiğimiz tepki yalnızca bugün yaşananlarla ilgili değildir. Geçmişte yaşanan deneyimlerle bugün verdiğimiz tepkiler arasındaki bağlantıları fark etmek, kendimizi daha yakından anlamamıza yardımcı olabilir. EMDR de bu bağlantılar üzerinde çalışırken yararlanılabilen yöntemlerden biridir.

EMDR ile Geçmiş Değişir mi?

Geçmişte yaşananları değiştiremeyiz. Yaşadığımız bir kaybı yaşanmamış hale getiremeyiz. Birinin bize söylediği sözü geri alamayız. Çocukluğumuzda yaşadığımız bir olayı silemeyiz. Ama geçmişte yaşanan bir deneyimin bugün bizim için taşıdığı anlam üzerine çalışabiliriz. Belki de mesele geçmişi değiştirmek değildir. Mesele geçmişin bugünümüzde nasıl yaşadığını fark etmektir. Bazen kendimizle ilgili yıllardır taşıdığımız bir düşünceyi ilk kez sorgularız. Bazen bugün yaşadığımız bir duygunun bize ne kadar eski ve tanıdık geldiğini fark ederiz. Bazen de yıllardır “ben böyleyim” dediğimiz bir şeyin aslında geçmişte öğrendiğimiz bir baş etme biçimi olduğunu görürüz. Geçmişi silemeyiz. Ama geçmişle bugün arasındaki ilişkiye farklı bir yerden bakabiliriz.

 

*** Bu yazı EMDR ve psikolojik süreçler hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerikte yer alan bilgiler kişiye özel değerlendirme veya tedavi önerisi niteliğinde değildir. Ruh sağlığıyla ilgili tanı ve tedavi gerektiren durumlarda psikiyatri uzmanına başvurulmalıdır.

Etiketler: Acı Anıları Silmek, EMDR, emdr ile acı anıları silmek, EMDR ile anılar silinir mi, EMDR nedir?, EMDR Terapisi, İzmir EMDR, izmir emdr terapisi, İzmir EMDR Terapisti, İzmir psikolog, Online EMDR, Online EMDR Terapisi, pandemi EMDR, salgın EMDR, salgın travma EMDR, Travma terapisi Kategoriler: EMDR